Hetzelfde inkomen betekent niet altijd dezelfde hypotheek

Verschillen worden groter bij niet-standaard inkomen

Uit onze analyse van inkomensvragen van adviseurs in de adviessoftware van De Hypotheekshop over 2023 tot en met augustus 2026 blijkt dat zij relatief vaker zoeken naar hoeveel van het daadwerkelijke inkomen een geldverstrekker wil meetellen. Zo is het aandeel van de vraag of een bonus meetelt voor het toetsinkomen met ongeveer 30% toegenomen. Ook vragen over het actuele inkomen zonder intentieverklaring en het maximale aantal werkuren komen relatief vaker voor. Voor beide onderwerpen nam het relatieve aandeel met ongeveer 20% toe.

De aandacht verschuift naar situaties waarin het inkomen afwijkt van een vast salaris. Juist bij extra uren, bonussen en flexibele arbeidsrelaties verschillen geldverstrekkers in wat zij als inkomen meenemen. Daardoor leidt hetzelfde jaarinkomen niet altijd tot dezelfde maximale hypotheek.

Bonus en extra uren tellen niet overal hetzelfde

Vooral bij een inkomen dat uit meerdere onderdelen bestaat, verschillen geldverstrekkers in wat zij meetellen. Bij bonussen kijken zij bijvoorbeeld naar het soort bonus, de periode waarover deze wordt beoordeeld en de verhouding tot het vaste salaris. Sommige geldverstrekkers accepteren een bonus niet, terwijl andere onder voorwaarden een deel ervan meenemen. Ook bij extra gewerkte uren lopen de grenzen uiteen. Vaak geldt 40 uur als uitgangspunt, maar sommige geldverstrekkers accepteren onder voorwaarden meer uren.

Voor een consument kan dat direct gevolgen hebben voor de maximale hypotheek. Niet alleen de hoogte van het inkomen telt, maar ook de samenstelling ervan en de manier waarop een geldverstrekker die beoordeelt.

Contractvorm is niet altijd doorslaggevend

Een tweede ontwikkeling is dat een tijdelijk arbeidscontract niet altijd automatisch tot een lagere inkomensvaststelling leidt. Geldverstrekkers kijken in sommige situaties ook naar inkomenshistorie, arbeidsmarktperspectief of het actuele inkomen. Vooral voor bepaalde beroepsgroepen, zoals medici in opleiding, promovendi en wetenschappelijk onderzoekers, bestaan ruimere mogelijkheden om het huidige inkomen mee te nemen zonder intentieverklaring. Daarmee verschuift de beoordeling voorzichtig van de juridische zekerheid van het contract naar de vraag hoe bestendig het inkomen in werkelijkheid is.

Ook het beroep kan invloed hebben op de beoordeling van het inkomen. Sommige geldverstrekkers bieden bij specifieke beroepen meer ruimte om extra gewerkte uren, overwerk of toeslagen mee te nemen. Daardoor kan bij dezelfde contractvorm en hetzelfde basissalaris toch een ander toetsinkomen ontstaan.

Beleid en uitvoering tellen

Uit reacties van adviseurs blijkt dat niet alleen het acceptatiebeleid telt, maar ook de manier waarop dat beleid in de praktijk wordt toegepast. Bij bijzondere inkomenssituaties waarderen adviseurs het wanneer een geldverstrekker vooraf meedenkt over de haalbaarheid en duidelijk aangeeft welke informatie nodig is. Een voorspelbare en consistente toepassing van acceptatieregels helpt daarbij om onnodige vertraging en aanvullende vragen te voorkomen.

Hypotheekregels moeten blijven meebewegen

De Hypotheekshop vindt het belangrijk dat hypotheekregels blijven aansluiten op veranderingen in de samenleving en op de manier waarop mensen tegenwoordig werken en worden beloond. De wetgever moet daarvoor voldoende ruimte bieden, terwijl geldverstrekkers die ruimte moeten blijven benutten om verantwoord maatwerk mogelijk te maken. Daarbij moeten betaalbaarheid en bestendigheid altijd het uitgangspunt blijven.

Voor consumenten is de praktische boodschap eenvoudig: wacht niet met het beoordelen van het inkomen tot na het bieden op een woning. Laat vooraf door een hypotheekadviseur bekijken welk deel van het inkomen verschillende geldverstrekkers daadwerkelijk meenemen. Juist bij bonus, extra uren of een tijdelijk contract kan dat een groot verschil maken voor de maximale hypotheek, en daarmee soms voor het verschil tussen het winnende bod en naast de woning grijpen.