Arbeidsongeschikt of werkloos: hoe betaal ik mijn hypotheek af?

Je wilt er natuurlijk liever niet over nadenken, maar wat als je arbeidsongeschikt of werkloos raakt en op dat moment een hypotheek hebt of er één wilt afsluiten? Je wilt uiteraard niet in de problemen komen met je woonlasten. Daarom is het verstandig om je hier vooraf in te verdiepen en te bekijken welke vangnetten er zijn. Denk aan afspraken via je werkgever, uitkeringen via UWV en eventueel aanvullende verzekeringen, zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering of woonlastenverzekering.

In deze pagina leggen we uit welke regelingen er in grote lijnen zijn en welke mogelijkheden je hebt om je hypotheek te blijven betalen als je inkomen (tijdelijk) daalt.

Aanvullende verzekeringen bij aankoop huis

Op het moment dat jij een woning koopt en dus ook een hypotheek afsluit, kun je ervoor kiezen om aanvullende verzekeringen af te sluiten. Zo kun je je (onder voorwaarden) extra beschermen tegen inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid of werkloosheid, bijvoorbeeld met een arbeidsongeschiktheidsverzekering en/of een woonlastenverzekering.

Dat geeft meer financiële zekerheid, maar het is niet in elke situatie nodig of passend. De dekking, wachttijd, looptijd en voorwaarden verschillen per verzekeraar en per polis. De Hypotheekshop kan je uitleggen wat er mogelijk is en of het afsluiten van zo’n verzekering in jouw situatie verstandig kan zijn.

Wat is een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is een verzekering die een uitkering kan geven als je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt raakt, bijvoorbeeld door ziekte of een ongeval. Je ontvangt dan meestal een maandelijkse uitkering, gedurende een afgesproken periode of tot een afgesproken leeftijd. Daarmee kun je (een deel van) je vaste lasten, zoals je hypotheek, blijven betalen.

Een AOV wordt vaak afgesloten door zelfstandigen en zzp’ers, omdat zij meestal niet automatisch verzekerd zijn voor werknemersverzekeringen zoals WIA. Voor mensen in loondienst kan een AOV ook interessant zijn als je verwacht dat je inkomen bij langdurige arbeidsongeschiktheid terug kan vallen (bijvoorbeeld na een periode van loondoorbetaling of door beperkingen in een werkgeversregeling). Wat er precies geldt, hangt af van je arbeidsovereenkomst, cao en eventuele aanvullende voorzieningen.

Wat is een woonlastenverzekering?

Naast de arbeidsongeschiktheidsverzekering is er ook de woonlastenverzekering. Deze verzekering kan (onder voorwaarden) een uitkering doen bij werkloosheid en bij sommige varianten ook bij arbeidsongeschiktheid. Meestal gaat het om een tijdelijke uitkering (of bijdrage) voor (een deel van) je woonlasten, zodat je je hypotheeklasten kunt blijven betalen en je niet direct gedwongen wordt om je woning te verkopen.

Let op: woonlastenverzekeringen kennen vaak voorwaarden, zoals een maximale uitkeringsduur, een wachttijd en eisen rondom het ontstaan van werkloosheid (bijvoorbeeld dat je recht hebt op WW). Laat je daarom goed adviseren over de polisvoorwaarden.

Arbeidsongeschikt en toch in je huis blijven wonen

Bij De Hypotheekshop willen we ervoor zorgen dat je in je huis kunt blijven wonen, ook als je arbeidsongeschikt raakt. Het verliezen van een inkomen is immers al vervelend genoeg. Hieronder lopen we daarom graag de verschillende scenario’s en mogelijke oplossingen met je door:

Loondoorbetaling bij ziekte

Iedereen is wel eens ziek. Dat hoeft niet te betekenen dat je direct langdurig arbeidsongeschikt bent. Als je in loondienst bent en je wordt ziek, betaalt je werkgever je loon maximaal 2 jaar door. Je krijgt daarbij minimaal 70% van je brutoloon, al kan dit hoger zijn als dat in je cao of arbeidsovereenkomst is afgesproken.

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)

Sinds 1 januari 2006 is de WIA van kracht (als opvolger van onder andere de WAO). Ben je 2 jaar ziek geweest en kun je door je beperkingen nog maar 65% of minder van je oude loon verdienen? Dan heb je mogelijk recht op een WIA-uitkering. Welke WIA-uitkering dat is, hangt af van je arbeidsongeschiktheid en de verwachting van herstel.

Er zijn twee soorten WIA-uitkeringen: de WGA-uitkering en de IVA-uitkering.

WGA-uitkering
Je krijgt mogelijk een WGA-uitkering als je gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent (meestal 35% tot 80%), óf als je volledig arbeidsongeschikt bent maar niet duurzaam (er is dan nog een reële kans op herstel).

IVA-uitkering
Je krijgt mogelijk een IVA-uitkering als je volledig én duurzaam arbeidsongeschikt bent (80% tot 100% en weinig tot geen kans op herstel).

Meer informatie over WIA en het aanvragen ervan vind je bij UWV en Rijksoverheid.

Werkloosheidsuitkering

Op het moment dat je geheel of gedeeltelijk werkloos raakt, kun je mogelijk een WW-uitkering aanvragen. Dit is een tijdelijke uitkering die je financieel kan helpen in de periode tussen twee banen. Je moet hiervoor aan voorwaarden voldoen. Een belangrijke voorwaarde is dat je in de laatste 36 weken voordat je werkloos werd minimaal 26 weken hebt gewerkt. Ook moet je verzekerd zijn voor werkloosheid (dat is meestal zo als je in loondienst was).

Als je zelf ontslag neemt voordat je een nieuwe baan hebt, heb je meestal geen recht op WW. De beoordeling hangt af van je situatie en de reden van beëindiging; UWV bepaalt uiteindelijk of je recht hebt op WW.

Bijstandsuitkering

Als je geen recht (meer) hebt op een uitkering zoals WW of WIA, kan bijstand via de gemeente mogelijk een vangnet zijn. Of je hiervoor in aanmerking komt, hangt onder andere af van je inkomen en vermogen (zoals spaargeld).

Ben je zelfstandig ondernemer en kom je in financiële problemen? Dan kan de gemeente in sommige gevallen ondersteuning bieden via Bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Je vraagt dit aan bij je gemeente.

NHG: mogelijkheden bij (dreigende) betalingsproblemen

Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en kun je je woonlasten door bijvoorbeeld werkloosheid of arbeidsongeschiktheid niet (meer) betalen? Dan zijn er binnen NHG mogelijkheden om samen met je geldverstrekker naar oplossingen te kijken die gericht zijn op woningbehoud. Het is belangrijk om bij signalen van betalingsproblemen zo vroeg mogelijk contact op te nemen.

Spaargeld

Het kan natuurlijk ook voorkomen dat je geen gebruik hoeft te maken van een uitkering op het moment dat je arbeidsongeschikt of werkloos raakt. Misschien heb je genoeg spaargeld om het wegvallen van je inkomen tijdelijk op te vangen, of kan je partner (tijdelijk) meer gaan werken. Houd er wel rekening mee dat spaargeld ook een rol kan spelen bij de beoordeling van recht op bijstand.

Laat je adviseren

Wil je meer weten over dit onderwerp? Of wil je weten waar jij en/of je partner aan toe zijn op het moment dat een van jullie arbeidsongeschikt en/of werkloos raakt? Plan dan vrijblijvend en kosteloos een oriëntatiegesprek bij De Hypotheekshop. Dan kijken we samen naar jouw woonlasten, je risico’s en mogelijke oplossingen.