Scheidingspiek na de zomer: meer stellen zoeken financieel woonadvies  

Het einde van de zomervakantie is traditioneel een periode waarin meer stellen uit elkaar gaan. Dat is later terug te zien op de hypotheekmarkt. Instroomcijfers van hypotheekdienstverlener Quion, die voor twintig geldverstrekkers aanvragen verwerkt, laten jaarlijks een piek zien in oktober en november: gemiddeld ligt de instroom van aanvragen rond relatiebeëindiging dan 8% tot 9% hoger dan in een reguliere maand. Voor stellen met een koophuis begint bij een scheiding een financiële woonpuzzel. De Hypotheekshop adviseert om eerst de mogelijkheden voor beiden in kaart te brengen, omdat afspraken over bijvoorbeeld alimentatie en overwaarde direct invloed kunnen hebben op hoeveel hypotheek beide ex-partners kunnen krijgen.  

Van één woning naar twee 

Ook De Hypotheekshop ziet de adviesvraag rond scheidingen na de zomer aantrekken. “We horen van onze adviseurs dat de afgelopen weken duidelijk meer mensen langskomen met financiële vragen rond een scheiding”, zegt Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop. Een tweede, grotere piek in de instroomcijfers van Quion is zichtbaar in maart, volgend op de scheidingspiek na de kerstperiode. “Vaak ligt de focus op de vraag of één van beiden in het huis kan blijven. Maar uiteindelijk moeten er twee woonplekken komen. Daarom moet je vanaf het begin naar de mogelijkheden van beiden kijken.” 

Zeker als er kinderen zijn, is de wens vaak groot dat één van beide partners in de vertrouwde woning blijft. Of dat financieel haalbaar is, hangt onder meer af van inkomen, hypotheek, overwaarde en eventuele alimentatie. Wie samen eigenaar is, moet de ex-partner in veel gevallen uitkopen en de hypotheek vervolgens alleen kunnen dragen. Staat de hypotheek op beider naam, dan moet voor de vertrekkende partner bovendien ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid worden geregeld. 

Ook de vertrekkende partner heeft voldoende financiële ruimte nodig om een nieuwe woning te kopen of huren. Een oplossing waardoor de één kan blijven, kan dus direct gevolgen hebben voor de woonmogelijkheden van de ander. 

Veel overwaarde kan uitkopen lastiger maken 

Een flinke overwaarde kan het overnemen van de woning juist moeilijker maken. Stel dat een woning 550.000 euro waard is en er nog een hypotheek van 400.000 euro openstaat. Dan bedraagt de overwaarde 150.000 euro. Zijn beide partners voor de helft eigenaar en gelden er geen andere afspraken of aanspraken, dan heeft ieder in principe recht op 75.000 euro. 

Degene die blijft, moet het aandeel van de ander overnemen en, voor zover nodig, kunnen financieren. Dat betekent niet automatisch dat er 75.000 euro aan spaargeld nodig is. Soms kan de bestaande hypotheek worden verhoogd of kan de financiering anders worden ingericht. Of dat mogelijk is, hangt onder meer af van het inkomen, de woningwaarde, de bestaande hypotheek en de acceptatieregels van de geldverstrekker. 

Door de woongevolgen vooraf door te rekenen en waar nodig ook juridische en fiscale gevolgen mee te nemen, wordt duidelijker wat beide partners na de scheiding financieel kunnen dragen. 

Eerst rekenen, dan afspraken maken 

Ook partneralimentatie en de verdeling van de overwaarde kunnen de hypotheekmogelijkheden van beide ex-partners beïnvloeden. Alimentatie kan voor de één inkomen en voor de ander een financiële verplichting betekenen. De verdeling van de overwaarde bepaalt daarnaast hoeveel eigen middelen ieder meekrijgt. Bij een volgende koopwoning kunnen ook fiscale regels, zoals de bijleenregeling, een rol spelen. 

De Hypotheekshop adviseert daarom de financiële gevolgen voor beiden door te rekenen vóór afspraken over woning, partneralimentatie en vermogen definitief worden vastgelegd. 

“Eerst alles verdelen en daarna pas naar de hypotheek kijken klinkt logisch, maar kan verkeerd uitpakken”, zegt Hagedoorn. “Misschien kan degene die wilde blijven de hypotheek uiteindelijk niet dragen, of kan de ander onvoldoende lenen voor een nieuwe woning. Als je dat vooraf weet, kun je daar in de afspraken rekening mee houden.” 

Soms komt verkoop in beeld 

Kan of wil geen van beiden de woning overnemen, dan kan verkoop een passende of noodzakelijke uitkomst zijn. De hypotheek wordt afgelost en een eventuele overwaarde verdeeld. Beide ex-partners kunnen vervolgens bekijken wat zij vanuit hun nieuwe financiële situatie kunnen kopen of huren. 

Daarbij gaat een scheiding financieel om meer dan de woning alleen. Als één partner bijvoorbeeld minder is gaan werken vanwege de zorg voor kinderen, kan dat gevolgen hebben voor inkomen, verdiencapaciteit en de mogelijkheid om zelfstandig een woning te financieren. Ook vermogen, pensioen en gezamenlijke schulden spelen mee. 

“Staar je bij een scheiding niet blind op de vraag wie het huis krijgt”, aldus Hagedoorn. “Door eerst naar de totale financiële positie van beiden te kijken, voorkom je dat je afspraken maakt waar één van beiden later op vastloopt.” 

Wil je weten wat er op basis van je inkomen ongeveer mogelijk is voor een nieuwe koopwoning? Bereken dan je maximale hypotheek. Houd er rekening mee dat bij een scheiding ook zaken als alimentatie, overwaarde en bestaande financiële verplichtingen invloed kunnen hebben op wat je uiteindelijk kunt lenen.