Checklist scheiden


Wil je weten wat er allemaal komt kijken bij het regelen van een scheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap? Ben je op zoek naar meer informatie over scheiden en de financiële consequenties ervan? De antwoorden op deze veelgestelde vragen helpen je verder.

Veelgestelde vragen

1. Wat moet ik doen als ik wil scheiden?

Een scheidingsprocedure begint met een verzoekschrift. Je kunt het verzoek tot scheiden gezamenlijk of eenzijdig indienen via je advocaat. Dient je partner een verzoek tot scheiden in maar wil jij niet scheiden? Dan kun je een verweer indienen. Je geeft dan binnen de daarvoor aangegeven termijn aan waarom je vindt dat de scheiding niet door zou moeten gaan. Als je gaat scheiden leg je in een echtscheidingsconvenant afspraken vast die jij en je partner maken over onder meer de woning, kinderen, alimentatie, de boedelverdeling en het pensioen. Hebben jullie kinderen? Dan is een ouderschapsplan verplicht. De rechter buigt zich vervolgens over het verzoek tot scheiding, neemt beslissingen over zaken waar je het niet over eens bent en spreekt de echtscheiding uit. Na de uitspraak van de rechter kun je binnen drie maanden in hoger beroep gaan. De echtscheiding is officieel als de uitspraak van de rechter is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

2. Hoe kan ik mijn geregistreerd partnerschap ontbinden?

Het beëindigen van een geregistreerd partnerschap kan zonder tussenkomst van de rechter als de beëindiging een gezamenlijk besluit is en er geen kinderen onder de 18 jaar in het spel zijn. Is dit wel het geval, dan kun je het partnerschap alleen beëindigen door tussenkomst van de rechter. In dit geval maak je samen met een advocaat of notaris een overeenkomst waarin staat wanneer je het partnerschap wilt beëindigen en hoe je spullen, huis, alimentatie en pensioen verdeelt. Heb je kinderen jonger dan 18 jaar? Dan kun je alleen je partnerschap beëindigen door tussenkomst van de rechter. Je moet dan ook een ouderschapsplan maken.

3. Wat is het verschil tussen een mediator en een advocaat?

Ga je in goed overleg uit elkaar en willen jullie samen de scheiding regelen? Dan kun je ervoor kiezen om een mediator in te schakelen. Een mediator is onafhankelijk en helpt je een oplossing te vinden voor zaken waar je het niet over eens bent. De nadruk ligt op overleg. Met een mediator ben je vaak goedkoper uit. De afspraken die jullie maken, komen in het echtscheidingsconvenant. Dit convenant moet overigens nog door een advocaat worden ingediend bij de rechter. Je kunt ook gezamenlijk een advocaat inschakelen. Een advocaat richt zich vooral op de juridische aspecten van de afspraken en kan ook goed helpen bij het afhandelen van financiële zaken. Kunnen jullie helemaal niet meer door een deur? Schakel dan een eigen advocaat in. Deze advocaat behartigt alleen jouw belangen. Je hebt tot een bepaald inkomen recht op een gesubsidieerde advocaat.

4. Kan ik in ons oude huis blijven wonen?

Het huis waarin jullie, met of zonder kinderen, hebben gewoond, is een belangrijk onderdeel van je leven. Hebben jullie een koophuis, dan zal de waarde van het huis verdeeld moeten worden. Zijn jullie je in gemeenschap van goederen getrouwd, dan wordt de waarde van het huis door twee gedeeld. Heeft het huis overwaarde? Dan delen jullie de winst. Staat het huis onder water? Dan delen jullie de schuld. Ben je onder huwelijkse voorwaarden getrouwd? Dan geldt de verdeling die jullie in de huwelijkse voorwaarden hebben opgenomen.

5. Kan ik mijn partner uitkopen?

Wil jij in de koopwoning blijven wonen? Dan kun je ervoor kiezen om je partner uit te kopen of de volledige hypotheekschuld op je te nemen. Je neemt dan de hypotheekschuld en het aandeel in het huis over van je ex-partner. Voor het hypotheekdeel dat je overneemt van je ex-partner, ongeacht de oorspronkelijke afsluitdatum, ben je verplicht om de nieuwe lening lineair of annuïtair af te lossen om aanspraak te kunnen blijven maken op hypotheekrenteaftrek. De geldverstrekker kijkt naar de waarde van het huis en of je de woonlasten in je eentje kunt betalen.

6. Heb ik na de scheiding nog recht op hypotheekrenteaftrek?

Als je in het huis achterblijft en je ex-partner de woning heeft verlaten en je niet hebt uitgekocht, mag je niet langer de volledige hypotheekrente aftrekken van de inkomstenbelasting. Jij en je partner mogen maximaal twee jaar de zelf betaalde hypotheekrente aftrekken. Dit is een zogenaamde overgangsregeling. Na twee jaar mag degene die in het huis blijft wonen alleen de rente geheel aftrekken als hij of zij ook volledig eigenaar van de woning is en het over te nemen hypotheekdeel is omgezet naar een lineair of annuïtair af te lossen leningdeel. Is dit niet het geval? Dan vervalt de helft van de hypotheekrenteaftrek. Zorg dat je je partner binnen twee jaar uitkoopt en het huis op jouw naam zet om van de volledige hypotheekrenteaftrek te kunnen blijven profiteren. De hypotheekverstrekker zal overigens eerst nagaan of jij de hypotheek alleen kunt betalen. Na een akkoord van de hypotheekverstrekker kun je de woning bij de notaris op een naam laten zetten.

7. Wat moet er in een ouderschapsplan staan?

In het ouderschapsplan staan alle afspraken over de zorg en opvoeding van de kinderen. Heb je kinderen die jonger zijn dan 18 jaar? Dan is het opstellen van een ouderschapsplan verplicht. In het ouderschapsplan staan afspraken over de zorg en opvoeding van de kinderen. Bij co-ouderschap worden de zorg- en opvoedingstaken en de kosten gelijk verdeeld. Bij een zorg- of omgangsregeling wonen de kinderen bij één van de ouders en is er vastgelegd hoe vaak de kinderen de andere ouder zien. In het ouderschapsplan staan ook afspraken over de informatie- en raadgevingsplicht. Bij co-ouderschap nemen de ouders belangrijke beslissingen samen. Bij een omgangsregeling spreek je samen af van welke onderwerpen je elkaar op de hoogte houdt en welke beslissingen door één ouder of door beide ouders worden genomen.

8. Moet ik mijn partner alimentatie betalen?

Na een scheiding kan het zijn dat één van de partners verplicht is om partneralimentatie te betalen aan de andere partner. Dit is mogelijk wanneer de ene partner meer verdiende dan de andere. De hoogte van de alimentatie is afhankelijk van de behoefte van de partner die alimentatie ontvangt en de draagkracht van de partner die alimentatie moet betalen. Voor samenwonenden geldt partneralimentatie niet. Hebben jullie kinderen? Dan is de niet-verzorgende ouder verplicht om financieel bij te dragen aan de zorg en opvoeding van de kinderen. Dit is de kinderalimentatie. Kinderalimentatie is onder meer afhankelijk van hoe de zorg geregeld is en de draagkracht van de ouders. Afspraken over kinderalimentatie worden vastgelegd in het ouderschapsplan.

9. Hoe wordt mijn pensioen verdeeld na scheiding?

Bij een geregistreerd partnerschap of huwelijk hebben beide partners recht op de helft van het opgebouwde pensioen van de andere partner dat is opgebouwd in de tijd dat jullie officieel getrouwd waren of een partnerschap hadden. Het gaat hier om werknemerspensioen en eventueel pensioen dat je zelf hebt gespaard in de vorm van banksparen, lijfrentes of koopsommen. Gaan jullie uit elkaar en hebben jullie geen geregistreerd partnerschap? Dan kun je zelf afspraken maken over de verdeling van jullie pensioen.