Toezichthouders hebben onvoldoende oog voor de problematiek op de woningmarkt

hypotheekrente, renteontwikkelingen

04.12.2018

In het Financieel Stabiliteitscomité (FSC) spreken vertegenwoordigers van de AFM, DNB, het ministerie van Financiën en het Centraal Planbureau tenminste twee maal per jaar over ontwikkelingen op het gebied van de financiële stabiliteit in Nederland. In de vergadering van november is onder meer gesproken over de Nederlandse woningmarkt, de totale hypotheekschuld, de huizenprijzen en de invloed daarvan op de betaalbaarheid. Ondanks de groei van het aantal huishoudens en het eigenwoningbezit neemt de totale hypotheekschuld in Nederland echter slechts beperkt toe. De stijging van de huizenprijzen in de vier grote steden in de Randstad is weliswaar fors, maar ligt in de rest van Nederland nog onder het niveau van voor de crisis (ING Economisch Bureau).

Tijdens de afgelopen vergaderingen hebben de toezichthouders verschillende hete hangijzers van de woningmarkt niet behandeld. Bijvoorbeeld de lastige positie van starters, de hoge huren, de oplopende studieschulden, de te verwachten toekomstige kosten (voor huiseigenaren) van verduurzaming, asbestverwijdering en de toenemende funderingsproblematiek en de mogelijke risico’s van buy-to-let en expats voor de stabiliteit van de woningmarkt waar hoogleraar Johan Conijn recent voor waarschuwde. Al deze thema’s zijn niet aan de orde geweest terwijl ze wel degelijk risico’s vormen voor de financiële stabiliteit. Het zou daarom goed zijn als ook deze onderwerpen binnen het FSC zullen worden besproken. Daarbij is het wel de vraag of, buiten het vergroten van het woningaanbod, de eenzijdige focus vanuit het FSC op het afremmen van de kredietverlening het juiste antwoord is op genoemde vraagstukken. 

Eindejaars tweedeling zichtbaar tussen geldverstrekkers
Afgelopen week eindigde de najaarsactie van ING, daarnaast verhoogden enkele geldverstrekkers hun hypotheekrentes. Tegelijk werden de rentetarieven door andere aanbieders juist verlaagd. Het tekent de tweedeling op de hypotheekmarkt waar een deel van de geldverstrekkers momenteel het seizoen afsluit, terwijl het andere deel reeds is begonnen aan 2019. Dat laatste geldt natuurlijk in het bijzonder voor de partijen die in december al op basis van de nieuwe leennormen kunnen offreren. Dat zijn op dit ogenblik Obvion, Munt, Florius en ABN Amro, zij hebben hun systemen aangepast. De komende tijd zullen naar verwachting nog enkele aanbieders volgen. Wat verder opvalt is dat de concurrentie op 10 en 15 jaar vast met NHG op dit ogenblik erg groot is. Op 15 jaar vast werden vorige week de meeste rentewijzigingen doorgevoerd. Net als bij 12 jaar vast willen geldverstrekkers hiermee de concurrentiestrijd aangaan met 10 en 20 jaar vast.

Korte rente in Amerika hoger dan lange rente?
In aanloop naar de G20-top die dit weekend werd gehouden in Argentinië, daalde de rente op de kapitaalmarkt opnieuw licht. Afgelopen vrijdag eindigde deze zelfs circa 0,10%-punt onder het gemiddelde van de laatste twee jaar. Amerika en China kwamen op de top overeen dat ze voorlopig geen nieuwe invoerheffingen aan elkaar zullen opleggen. In Amerika maakt men zich daarnaast al enige tijd zorgen over de zogenaamde omgekeerde rentecurve die aanstaande lijkt, die vormde in het verleden vaak een voorbode van een recessie. Bij een omgekeerde rentecurve ligt de korte rente hoger dan de lange rente. In Amerika bedraagt het verschil tussen de 2 en de 10-jaars rente nog maar 0,20%-punt. In Nederland is het verschil tussen beide een stuk groter, ondanks dat het rentepeil zich nog op een lager niveau bevindt.

Nieuws van De Hypotheekshop geeft een overzicht van de renteontwikkeling in de afgelopen weken. De verwachtingen die beschreven staan zijn altijd indicatief, hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.